Projektowanie obiektów szpitalnych

0

Rola badań naukowych w doskonaleniu jakości funkcjonowania szpitali

Niniejsza książka jest podsumowaniem dotychczasowych, wie­loletnich badań oraz doświadczeń projektowych Autorów, związanych z Wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Jest jednocze­śnie efektem rozwoju badań Śląskiej Szkoły Badań Jakościowych w Architekturze, zainicjowanych przez prof. dr hab. inż. arch. E. D. Nieza­bitowską, związanych m.in. z metodologią projektowania architektonicz­nego, a w szczególności z projektowaniem obiektów opieki zdrowotnej i społecznej.

[Od Redakcji]

Kategoria:

Autor: Elżbieta Niezabitowska, Anna Szewczenko, Michał Tomanek, Magdalena Jamrozik-Szatanek

ISBN   978-83-8183-066-9
Wymiary  210x295 mm
Liczba stron  326
Rok wydania  2021

Recenzowana książka (…) dostarcza szerokiej wiedzy na temat metod i narzędzi badawczych wspomagających procesy planowania, programowania, projektowania, budowy i użytkowania obiektów szpitalnych. Redefiniuje cele tych procesów poprzez ich ukierunko­wanie na potrzeby pacjentów i pracowników medycznych oraz na kryteria jakości środowiska szpitalnego. Zmienia także sposób postrzegania roli architektury obiektów szpitalnych. Staje się ona aktywnym czynnikiem wpływającym na procesy hospitalizacji.

Książka jest adresowana do szerokiego kręgu osób zajmujących się profesjonal­nie realizacją nowych inwestycji oraz modernizacją istniejących obiektów. Powinna zainte­resować także pracowników służby zdrowia oraz właścicieli i osoby zarządzające funkcjo­nowaniem publicznych i prywatnych instytucji szpitalnych, a także zajmujących się polityką zdrowotną w kraju. Nie można pominąć również jej zadań akademickich – dydaktycznych związanych z rozwojem specjalizacji w kształceniu studentów oraz naukowych związanych z rozwojem badań na Wydziałach Architektury”.

[Z recenzji prof. Marka Czyńskiego]

WPROWADZENIE (Elżbieta Niezabitowska, Anna Szewczenko, Michał Tomanek, Magdalena Jamrozik-Szatanek)

 

Omówienie problematyki

Podstawowe pozycje literaturowe krajowe i zagraniczne

 

LITERATURA

GŁÓWNE WYMAGANIA JAKOŚCIOWE W PROJEKTOWANIU SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska, Michał Tomanek, Anna Szewczenko)

STRUKTURA ORGANIZACYJNA SZPITALI W POLSCE – GŁÓWNE PROBLEMY PROJEKTOWE (Elżbieta Niezabitowska)

PRZEPISY I WYNIKAJĄCE Z NICH DZIAŁANIA W PROCESACH WYBORU PROJEKTANTA I WYKONAWCY OBIEKTÓW SZPITALNYCH (Michał Tomanek)

ZAMÓWIENIA PUBLICZNE (Michał Tomanek)

POTRZEBY ZMIAN W PRZEPISACH (Michał Tomanek)

PODSTAWOWE ZAGADNIENIA JAKOŚCI OBIEKTÓW SZPITALNYCH (jakość techniczna, funkcjonalna, organizacyjna, behawioralna i ekonomiczna) (Elżbieta Niezabitowska)

PROBLEMY JAKOŚCI TECHNICZNEJ I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ PRACY I POBYTU W SZPITALU (konstrukcja, główne instalacje, materiały) (Michał Tomanek)

FACILITY MANAGEMENT – PROBLEMY EKONOMICZNE ZARZĄDZANIA SZPITALEM. Zależność kosztów utrzymania obiektu szpitalnego od rozwiązań technicznych/technologicznych obiektu szpitalnego (Elżbieta Niezabitowska)

HOLISTYCZNY OBRAZ OBIEKTU SZPITALNEGO. Ludzie, zrównoważenie, zarządzanie (Elżbieta Niezabitowska)

WSPÓŁCZESNE TENDENCJE W PROJEKTOWANIU OBIEKTÓW SZPITALNYCH (Anna Szewczenko)

BIM – BUILDING INFORMATION MODELING (Michał Tomanek)

LITERATURA

 

GŁÓWNE ZAGADNIENIA FUNKCJONALNE PROJEKTOWANIA SZPITALI ODNOSZĄCE SIĘ DO RÓŻNYCH GRUP UŻYTKOWNIKÓW w tym do trzech grup wiekowych pacjentów (dzieci, dorośli, seniorzy) (Anna Szewczenko, Magdalena Jamrozik-Szatanek, Elżbieta Niezabitowska, Michał Tomanek) ..............................51

GRUPY ZAWODOWE ZAANGAŻOWANE W PROBLEMATYKĘ PROJEKTOWANIA SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska, Magdalena Jamrozik-Szatanek)

OBIEKTY SZPITALNE – STRUKTURA FUNKCJONALNO-ORGANIZACYJNA (Anna Szewczenko, Magdalena Jamrozik-Szatanek, Elżbieta Niezabitowska, Michał Tomanek)

UKŁAD URBANISTYCZNY OBIEKTU SZPITALNEGO (Michał Tomanek, Elżbieta Niezabitowska)

STREFY FUNKCJONALNE I ICH WZAJEMNE POWIĄZANIA (Magdalena Jamrozik-Szatanek, Michał Tomanek)

FUNKCJE WSPIERAJĄCE PODSTAWOWE PROCESY SZPITALNE (główne strefy funkcjonalne) (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

WAYFINDING – ODNAJDYWANIE DROGI W PRZESTRZENI SZPITALNEJ (Elżbieta Niezabitowska, Anna Szewczenko)

UŻYTKOWNICY OBIEKTÓW SZPITALNYCH I ICH POTRZEBY (Anna Szewczenko, Magdalena Jamrozik-Szatanek, Elżbieta Niezabitowska)

POTRZEBY PACJENTA (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

BEZPIECZEŃSTWO I KOMFORT PRACY PERSONELU MEDYCZNEGO (pielęgniarki, psycholog, personel sprzątający, obsługa sprzętu medycznego) (Anna Szewczenko)

PERSONEL POMOCNICZY (sprzątający, obsługa sprzętu medycznego, laboratoria, administracja) (Elżbieta Niezabitowska)

PROBLEMY PROJEKTOWE I BADAWCZE ZWIĄZANE ZE ZRÓŻNICOWANIEM WIEKOWYM PACJENTÓW (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

ZAPEWNIENIE KONTAKTU PACJENTÓW Z PRZYRODĄ I RODZINĄ (środowisko terapeutyczne) (Anna Szewczenko, Magdalena Jamrozik-Szatanek)

SZPITALE PEDIATRYCZNE (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

POKOJE CHORYCH (w tym pobyt rodziców) (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

PRZESTRZENIE SPOŁECZNE I ZABAWY (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

PRZESTRZENIE SZKOLNE (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

SZPITAL DLA DOROSŁYCH (Anna Szewczenko)

PRZESTRZENIE SPOŁECZNE OGÓLNODOSTĘPNE (Anna Szewczenko)

PÓŁPRYWATNE PRZESTRZENIE SPOŁECZNE W SALACH CHORYCH (Anna Szewczenko)

POTRZEBY STARSZYCH PACJENTÓW W PRZESTRZENI SZPITALA (Anna Szewczenko)

SALE CHORYCH (Anna Szewczenko)

PRZESTRZENIE SPOŁECZNE DLA STARSZYCH PACJENTÓW (Anna Szewczenko)

BEZPIECZEŃSTWO PACJENTÓW Z ZESPOŁEM OTĘPIENNYM ORAZ Z CHOROBĄ PARKINSONA (Anna Szewczenko)

PRZEWIDYWANA PRZYSZŁOŚĆ OPIEKI MEDYCZNEJ DLA SENIORÓW (Elżbieta Niezabitowska)

OPIEKA POST-SZPITALNA (oddziały rehabilitacyjne) (Anna Szewczenko)

LITERATURA

 

FAZY CYKLU ŻYCIA BUDYNKU I ICH ROLA W KSZTAŁTOWANIU JAKOŚCI OBIEKTU ARCHITEKTONICZNEGO (Elżbieta Niezabitowska, Michał Tomanek)

FAZY CYKLU ŻYCIA BUDYNKU (Elżbieta Niezabitowska)

PLANOWANIE INWESTYCJI (Elżbieta Niezabitowska)

PROGRAMOWANIE INWESTYCJI – PROGRAM FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNY PFP (Elżbieta Niezabitowska)

PROJEKTOWANIE WSTĘPNE, PROJEKT WŁAŚCIWY I TECHNICZNY OBIEKTU (wielobranżowy, wykonawczy) (Elżbieta Niezabitowska)

REALIZACJA PROJEKTU – BUDOWA (Elżbieta Niezabitowska)

PRZEKAZANIE DO UŻYTKOWANIA (Elżbieta Niezabitowska)

UŻYTKOWANIE (w tym procesy przebudowy, modernizacji, adaptacji) (Elżbieta Niezabitowska)

LIKWIDACJA OBIEKTU, PRZEKSZTAŁCENIE LUB SPRZEDAŻ (Elżbieta Niezabitowska)

CYKL ŻYCIA BUDYNKU WG RIBA (Elżbieta Niezabitowska)

WARSTWOWA STRUKTURA BUDYNKU I JEJ WPŁYW NA CYKL ŻYCIA BUDYNKU (Elżbieta Niezabitowska)

ROLA BADAŃ NAUKOWYCH W FAZACH CYKLU ŻYCIA OBIEKTU ARCHITEKTONICZNEGO I ICH ZNACZENIE DLA JAKOŚCI BUDYNKU SZPITALNEGO (Elżbieta Niezabitowska)

LCA i LCC (life cycle assessment, life cycle cost). ROLA W PROJEKTOWANIU OBIEKTU SZPITALNEGO (Elżbieta Niezabitowska)

PROBLEMATYKA MODERNIZACJI ISTNIEJĄCYCH OBIEKTÓW SZPITALNYCH (adaptacje, przebudowy, rozbudowy) (Michał Tomanek)

ADAPTACJE OBIEKTÓW NA FUNKCJE MEDYCZNE (Michał Tomanek)

PRZEBUDOWA I ROZBUDOWA (Michał Tomanek)

LITERATURA

 

BADANIA WSPIERAJĄCE PROCESY PROJEKTOWANIA SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA NAUKOWE W ARCHITEKTURZE ORAZ TRIANGULACJA ZBIERANIA DANYCH (Elżbieta Niezabitowska)

KIERUNKI ROZWOJU BADAŃ WSPOMAGAJĄCYCH PROCESY PROJEKTOWANIA

BADANIA PROGRAMOWE (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA W PROJEKTOWANIU I ICH ZNACZENIE W DOSKONALENIU PROCESU PROJEKTOWANIA (Elżbieta Niezabitowska

BADANIA JAKOŚCI PROJEKTU EX ANTE – ANALIZA ZGODNOŚCI PROJEKTU Z ZAŁOŻENIAMI PROGRAMOWYMI I ISTNIEJĄCYM STANEM PRAWNYM PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO REALIZACJI (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA EX POST – BADANIA SPRAWDZAJĄCE ZGODNOŚĆ OSIĄGNIĘTYCH WYNIKÓW PROJEKTU PO REALIZACJI OBIEKTU (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO PROJEKTOWANIA PRZEBUDOWY, ROZBUDOWY LUB ADAPTACJI ISTNIEJĄCEGO OBIEKTU (Elżbieta Niezabitowska)

EBD – METODA BADAŃ WSPIERAJĄCA PODEJMOWANIE DECYZJI PROJEKTOWYCH (Elżbieta Niezabitowska)

ANALIZA SWOT (Elżbieta Niezabitowska)

LITERATURA

 

EBD – EVIDENCE-BASED DESIGN – BADANIA W OPARCIU O DOWODY (Elżbieta Niezabitowska, Magdalena Jamrozik-Szatanek, Michał Tomanek)

EBD – METODOLOGIA BADAŃ WSPOMAGAJĄCA PROCESY PROJEKTOWANIA SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska)

D. Kirk Hamilton i David H. Watkins

Cynthia McCullough

Michael Phiri

Roger S. Ulrich

Aneta Fronczek-Munter

ROLA FACILITATORA W BADANIACH Z UDZIAŁEM UŻYTKOWNIKÓW (Elżbieta Niezabitowska)

UCZESTNICY BADAŃ I ICH ROLA W PROCESACH BADAWCZYCH I PODEJMOWANIU DECYZJI PROJEKTOWYCH (użytkownicy, właściciele, projektanci, decydenci, administratorzy, personel, interesariusze) (Elżbieta Niezabitowska)

NEGOCJACJE (właściciel, zarządca, użytkownicy, projektanci) (Elżbieta Niezabitowska)

ANALIZA DOKUMENTACJI ISTNIEJĄCEJ (szczególnie ważne przy adaptacjach, rozbudowach, przebudowach) (Michał Tomanek)

STANDARDOWE METODY BADAWCZE STOSOWANE W EBD (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA ILOŚCIOWE (SURVEYE – ANKIETY) (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA JAKOŚCIOWE W TYM POE (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA OBSERWACYJNE (Elżbieta Niezabitowska)

EKSPERYMENTY BADAWCZE (Elżbieta Niezabitowska)

ACTION RESEARCH (badania w toku) (Elżbieta Niezabitowska)

STUDIA PRZYPADKU, W TYM WIELOKROTNE PORÓWNAWCZE (Elżbieta Niezabitowska)

ANALIZA WIZUALNA I KONTEKSTU (Elżbieta Niezabitowska)

TECHNIKI BADAWCZE STOSOWANE W EBD (Magdalena Jamrozik-Szatanek, Elżbieta Niezabitowska)

WIZJA LOKALNA (walk-through) (Elżbieta Niezabitowska),

ANKIETOWANIE/SURVEYE (Elżbieta Niezabitowska)

BADANIA JAKOŚCIOWE. WYWIADY, SPOTKANIA FOKUSOWE, WORKSHOPY (Elżbieta Niezabitowska)

GRY PROJEKTOWE PLANSZOWE (Magdalena Jamrozik-Szatanek)

MODELE/MAKIETY, PROTOTYPY, SYMULACJE (Elżbieta Niezabitowska)

WIRTUALNA RZECZYWISTOŚĆ (VR – virtual reality) (Elżbieta Niezabitowska)

PILOTAŻ, PRETEST I POST-TEST

WYBRANE ZAGADNIENIA I PROBLEMY BADAWCZE ISTOTNE DLA KSZTAŁTOWANIA JAKOŚCI BUDYNKU SZPITALNEGO (Elżbieta Niezabitowska)

DOSTĘPNOŚĆ OBIEKTU W SKALI URBANISTYCZNEJ I ŁATWOŚĆ PORUSZANIA SIĘ W BUDYNKU (Elżbieta Niezabitowska)

DOSTĘPNOŚĆ DLA NIEPEŁNOSPRAWNYCH (Elżbieta Niezabitowska)

ELASTYCZNOŚĆ UMOŻLIWIAJĄCA ROZBUDOWY I PRZEBUDOWY (Elżbieta Niezabitowska)

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWNIKÓW (Elżbieta Niezabitowska)

LITERATURA

 

NARZĘDZIA WSPOMAGAJĄCE PROCESY PROJEKTOWANIA STOSOWANE W ŚWIECIE PRZYDATNE W PROJEKTOWANIU SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska, Anna Szewczenko, Michał Tomanek, Magdalena Jamrozik-Szatanek)

ZESTAW GOTOWYCH NARZĘDZI SPRAWDZANIA JAKOŚCI FUNKCJONALNEJ I ORGANIZACYJNEJ SZPITALA ORAZ PROJEKTÓW SZPITALNYCH STOSOWANYCH W ŚWIECIE (W. Brytania, USA i Australia, Holandia, Norwegia) (Elżbieta Niezabitowska, Anna Szewczenko, Michał Tomanek, Magdalena Jamrozik-Szatanek)

POE – POST-OCCUPANCY EVALUATION/PDE – PRE-DESIGN EVALUATION. OCENA POE PO OKRESIE UŻYTKOWANIA ORAZ PDE PODEJMOWANE W FAZIE PRZEDPROJEKTOWEJ

ADB – Acitivity DataBase – UK

AEDET – Achieving Excellence Design Evaluation Toolkit ASPECT – A Staff & Patient Environment Calibration Toolkit UK

ASTM standard – testy wymagań USA

Australasian Health Facility Guideline

BIM – Building Information Modeling

BUS – Building Use Studies (BUS) UK

Charrette USA

DQI – Design Quality Indicator – Wskaźnik jakości projektu UK

DQM – BRE Design Quality Methods UK

FlexSim Healthcare

FSA – Functional Suitability Assessment Szkocja

HBQ – Healthy Building Quality NH

Healthcare Design Action Kit, (Stanford University USA)

Healthcare KPIs database – Key Performance Indicator Holandia/ Niderlandy

IDEA’s – Inspiring Design Excellence and Achievements UK

Metoda de Montfort, USA

PROBE – Post-Occupancy Review of Building and their Engineering (UK)

Sankey Diagram – wykres Sankeya

SERVQUAL – Postrzegana jakość usługi

Space Syntax

STM – Serviceability Tools and Methods – UK

SUM – Space Unitization Monitor – monitoring wykorzystania przestrzeni

USE tool – Norwegia

WODI – Work Environment Diagnosis Instrument NH

CHECKLISTY – LISTY SPRAWDZAJĄCE I SKALOWANIE OCEN

Checklisty (Elżbieta Niezabitowska)

REN – REAL ESTATE NORM

OCENY ZRÓWNOWAŻENIA I ENERGOOSZCZĘDNOŚCI PROJEKTU

LEED – LEADERSHIP IN ENERGY AND ENVIRONMENTAL DESIGN

BREEAM – BUILDING RESEARCH ESTABLISHMENT ENVIRONMENTAL ASSESSMENT METHOD (Elżbieta Niezabitowska)

LIVING BUILDING CHALLENGE

STOSOWANIE NARZĘDZI SPRAWDZANIA JAKOŚCI OBIEKTU W RÓŻNYCH FAZACH PROCESU PROJEKTOWANIA/CYKLU ŻYCIA BUDYNKU (Elżbieta Niezabitowska)

LITERATURA

 

NOWE WYZWANIA I KIERUNKI W PROJEKTOWANIU SZPITALI (Elżbieta Niezabitowska, Michał Tomanek)

RÓŻNICE W PROCEDURACH I PODEJŚCIU DO PROJEKTOWANIA SZPITALI W POLSCE I W ŚWIECIE. Proces projektowania szpitali w Polsce w kontekście światowym (Michał Tomanek)

POTRZEBY ZMIAN W PRZEPISACH I PROCEDURZE PRZYGOTOWANIA PROJEKTU. Wprowadzenie procesu programowania oraz budowa narzędzi sprawdzania jakości projektu w tym procedur badawczych EBD (Elżbieta Niezabitowska)

NOWE KIERUNKI ROZWOJOWE W PROJEKTOWANIU ARCHITEKTONICZNYM. Projektowanie parametryczne i generatywne – Rola w kształtowaniu jakości (Elżbieta Niezabitowska)

SPODZIEWANE ZMIANY W KSZTAŁTOWANIU PROCESÓW LECZENIA SZPITALNEGO W PRZYSZŁOŚCI I WYNIKAJĄCY Z TEGO WPŁYW NA PROJEKTOWANIE OBIEKTÓW SZPITALNYCH (Elżbieta Niezabitowska)

PRZEWIDYWANE ZMIANY W PROJEKTOWANIU SZPITALI W PRZYSZŁOŚCI WYNIKAJĄCE Z WPROWADZANIA ROZWIĄZAŃ IT – Information Technology i AI – Artificial Intelligence W PROCESACH LECZENIA (Elżbieta Niezabitowska)

ROZWIĄZANIA AI STOSOWANE W SZPITALNICTWIE (Elżbieta Niezabitowska)

ROZWIĄZANIA AI STOSOWANE W PROCESACH PROJEKTOWANIA ARCHITEKTONICZNEGO (Elżbieta Niezabitowska)

LITERATURA

 

ZAKOŃCZENIE (Elżbieta Niezabitowska)

 

ANEKSY

 

Spis ilustracji

Spis tabel

Spis aneksów

Notki biograficzne