Zaszyfrowany wszechświat malarstwa Erwina Sówki

40,00 zł
0

„Nie ma się wątpliwości, że książka Marii Fiderkiewicz jest dziełem fundamentalnym dla zrozumienia nie tylko fenomenu Sówki, ale całego śląskiego mikroświata śląskich górników, którzy w ezoteryzmie i symbolice synkretycznych światopoglądów widzieli szansę na zbawienie, ale także na udanie się w inne realia tajemnicy bytu, będącego zawsze wyborem moralnym”.

(Ze wstępu prof. zw. dra hab. Wojciecha Józefa Burszty)

 

 

Maria Barbara Fiderkiewicz – antropolog kultury, muzealnik, eseistka i poetka. Absolwentka studiów kulturoznawczych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach oraz podyplomowych z zakresu etnologii na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Współorganizatorka restytuowanego Muzeum Śląskiego w Katowicach (1995–2007), kreatorka działu sztuki pogranicza w tym muzeum oraz założycielka autorskich galerii sztuki, m.in. „P”, „Se-Ma-for”, Galerii Sztuki na Pograniczu w Mysłowickim Centrum Kultury, Galerii Sztuki Pogranicza w Muzeum Śląskim w Katowicach. Współzałożycielka interdyscyplinarnej Grupy Sztuki Ekspresyjnej w Katowicach (1985 r. - debiut poetycki). Propagatorka sztuki tzw. innej, outsider art i art brut. Autorka oraz kuratorka ponad stu wystaw sztuki w kraju oraz w Europie (Warszawa, Gdańsk, Kraków, Jever, Monachium, Sztokholm) m.in.: Erwina Sówki, Piotra Stożka, Michała Litkiwa, Tomasza Sętowskiego, Jerzego Przybyły, Andrzeja Urbanowicza. Autorka wielu opracowań naukowych i popularnonaukowych, esejów i artykułów z zakresu kultury i sztuki wizualnej oraz książek (Śląscy pariasi pędzla i dłuta, 1994; Biogramy śląskich plastyków sztuki pogranicza, 2005; Kicz w kulturze, 2006; Sztuka pogranicza. Między etnosztuką a sztuką akademicką, 2007). Popularyzatorka kultury, założycielka Klubu Śląskich Artystów Amatorów w Mysłowickim Centrum Kultury.

 

Tomasz Pawlik, Zaszyfrowany wszechświat malarstwa Erwina Sówki*

Zaszyfrowanym wszechświecie malarstwa Erwina Sówki Maria Fiderkiewicz, wieloletni kustosz Muzeum Śląskiego w Katowicach, zabiera czytelników w fascynujący świat twórczości katowickiego artysty amatora.

Obrazy Sówki to zaskakujące i na pozór łatwe do rozszyfrowania połączenia górniczej ikonografii z motywami erotycznymi. Maria Fiderkiewicz, przybliżając czytelnikom postać tego emerytowanego malarza, odkrywa przed nami niezwykły wszechświat ukryty w jego dziełach. Pierwszy rozdział zapoznaje nas z historią śląskiej sztuki nieprofesjonalnej, której częścią są wytwory artysty. Kolejna odsłona to okazja do bliższego poznania twórcy, a także osób, które wpłynęły na kształt jego malarstwa. Jest to najobszerniejsza część książki Fiderkiewicz, w której poruszone zostają takie tematy jak: źródła inspiracji Sówki, kultura górnicza i okultyzm. Autorka zwraca w niej też uwagę na rolę m.in. Zygmunta Lisa i Grupy Oneiron w artystycznym rozwoju malarza. Całość zwieńczona zostaje omówieniem mistycznych inspiracji w obrazach Sówki, a także semiotyczną próbą interpretacji tych dzieł.

Zaszyfrowany wszechświat malarstwa Erwina Sówki to fascynująca opowieść o twórczości jednego z najbardziej znanych malarzy Grupy Janowskiej. Wymieniając zainteresowania artysty, m.in. buddyzm, hinduizm i mitologię Wschodu, pisarka wprowadza czytelników w niezwykły świat symboli i tym samym pomaga im zrozumieć przekaz płynący z jego obrazów.

Książka napisana jest gęstym językiem i porusza wiele kontekstów związanych z twórczością Sówki. Autorka opiera się w swoich rozważaniach nie tylko na dostępnych źródłach i opracowaniach, ale także na wieloletnich i bezpośrednich kontaktach z malarzem oraz z jego rodziną. Do pozycji dołączone zostały zdjęcia prac artysty, dzięki czemu czytając o symbolice danego dzieła czy też całego cyklu, w każdej chwili możemy na niego spojrzeć.

Jedną z najważniejszych zalet publikacji jest sposób, w jaki została napisana. Nie jest to hermetyczna opowieść skierowana wyłącznie do znawców tematu, ale książka o charakterze popularnonaukowym, pokazująca twórczość malarza z wielu perspektyw.
Moim zdaniem wszyscy, którzy są zainteresowani pracami śląskiego artysty, obowiązkowo powinni sięgnąć po Zaszyfrowany wszechświat malarstwa Erwina Sówki.

 

* Recenzja opublikowana na stronie: http://miastoslow.pl/recenzje/item/261-zaszyfrowany-wszechswiat-malarstwa-erwina-sowki.

Kategoria:

Autor: Maria Fiderkiewicz

ISBN   978-83-7164-906-6
Wymiary  205x195
Liczba stron  302
Rok wydania  2016 
Oprawa miękka

Spis treści

 

Kilka, w zasadzie zbędnych, uwag wstępnych

 

Preludium

 

Odsłona I. Śladami szyfru

Mapa znaczeń

Od regionalnych korzeni do kultury popularnej

 

Odsłona II. Przesłania i treści

Kontekst sztuki ponowoczesnej

Realizm magiczny, czyli Ananda na Nikiszu

 

Odsłona III. Skąd przybywasz, dokąd zmierzasz, artysto?

Śląski mikro- i makrokosmos

Nikiszowiec jako tekst kultury i centrum świata

Hałda – na granicy dwóch światów

Od okultyzmu do Hare Kriszna

 

Odsłona IV. Więcej niż pacierz

Hare Kriszna – to Ja!

Barbara i Ona

Manu – ojciec z dziećmi w Kosmosie

 

Odsłona V. Boska moc kobiecości

 

Odsłona VI. Model wszechświata w twórczości Erwina Sówki

Finał

 

Literatura

 

Streszczenie